fot. Sędzia1.jpg
Sędzia sportowy pod szczególną ochroną prawną - ważna zmiana dla klubów
Od 22 maja 2026 roku obowiązują nowe przepisy ustawy o sporcie, które znacząco wzmacniają ochronę prawną sędziów sportowych. Zmiana ma szczególne znaczenie dla klubów, zawodników, trenerów i osób uczestniczących w meczach piłkarskich.
Na podstawie art. 38a ustawy o sporcie W NOWYM BRZMIENIU sędzia sportowy wykonujący zadania związane z prowadzeniem współzawodnictwa sportowego organizowanego przez związek sportowy lub polski związek sportowy korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariusza publicznego na zasadach określonych w Kodeksie karnym. Oznacza to, że sędzia nie staje się funkcjonariuszem publicznym, ale w czasie wykonywania swoich zadań podlega szczególnej ochronie prawnej.
Co to oznacza w praktyce?
W przypadku naruszenia nietykalności cielesnej sędziego, czynnej napaści czy znieważenia sprawca może odpowiadać na podstawie przepisów Kodeksu karnego dotyczących funkcjonariuszy publicznych.
Przykładowo:
• naruszenie nietykalności cielesnej sędziego - zagrożone jest grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 3 lat; w określonych przypadkach zagrożenie wzrasta do 5 lat,
• czynna napaść na sędziego, jeżeli sprawca działa wspólnie z inną osobą albo używa m.in. noża lub innego niebezpiecznego przedmiotu - zagrożona jest karą od roku do 10 lat pozbawienia wolności; jeżeli napaść powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu, kara może wynosić od 2 do 15 lat,
• znieważenie sędziego podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków - może skutkować grzywną, ograniczeniem wolności albo pozbawieniem wolności do roku.
Istotną zmianą jest również sposób prowadzenia postępowania. Przestępstwa objęte ochroną wynikającą z art. 38a ustawy o sporcie są ścigane z urzędu. Oznacza to, że po uzyskaniu informacji o podejrzeniu popełnienia przestępstwa organy ścigania mogą prowadzić postępowanie bez konieczności występowania przez sędziego z prywatnym aktem oskarżenia, jak miało to miejsce w przypadku części takich zdarzeń przed zmianą przepisów.
Co powinien zrobić klub w przypadku incydentu?
Jeżeli podczas meczu dojdzie do agresji wobec sędziego, klub powinien przede wszystkim zadbać o bezpieczeństwo uczestników oraz zabezpieczyć możliwie dokładne informacje o zdarzeniu - w szczególności nagrania, dane świadków oraz informacje dotyczące przebiegu incydentu. Jeżeli zachowanie może stanowić przestępstwo, informację o zdarzeniu należy przekazać organom ścigania.
Warto pamiętać, że nowe przepisy dotyczą nie tylko kibiców. Takiej samej ochronie podlega sędzia zaatakowany przez zawodnika, trenera, członka sztabu czy inną osobę, jeżeli zdarzenie pozostaje w związku z wykonywaniem przez niego zadań sędziowskich. Zmiana przepisów nie oznacza oczywiście, że każda emocjonalna reakcja podczas meczu będzie automatycznie traktowana jako przestępstwo. Odpowiedzialność karna zależy od charakteru konkretnego zachowania i jego okoliczności. Warto jednak mieć świadomość, że przemoc, naruszenie nietykalności, znieważenie czy próba wymuszenia określonej decyzji na sędzim mogą obecnie wiązać się z odpowiedzialnością karną na znacznie poważniejszych zasadach niż wcześniej.
Nowe przepisy mają przede wszystkim zwiększyć bezpieczeństwo arbitrów i podkreślić, że sędzia wykonujący swoje obowiązki podczas zawodów powinien móc podejmować decyzje bez obawy przed agresją chociażby słowną lub odwetem.
