Football Film Festival Gdańsk 2026 zakończony! Film “Rzut Monetą” w reżyserii Michała Bielawskiego ze Złotą Jedenastką im. Andrzeja Trojanowskiego

Celem Festiwalu, który zorganizowała Fundacja „Droga Na Szczyt”, jest przegląd i promocja polskich filmów dokumentalnych o tematyce piłkarskiej, a także propagowanie zdrowego stylu życia. Formuła zgłoszeń była otwarta - do konkursu kandydowało 21 zgłoszonych przez twórców produkcji, z których komisja selekcyjna wybrała jak zwykle 11 (kolejność alfabetyczna).

1) "Dymkowski. Najważniejszy mecz". Reżyseria: Tomasz Chaciński
2) "Klich. Poza schematem". Reżyseria: Piotr Glamowski, Michał Gaca
3) "Kto wygrał mecz". Reżyseria: Filip Adamus
4) "Liderzy. W centrum gry: Rifet Kapić". Reżyseria Maciej Klimek
5) "Mundial. Teatr Emocji". Reżyseria: Justyna Szubert Kotomska
6) "Na pierwszym planie: Dominika Grosicka". Reżyseria: Dominika Roman
7) "Niedziela cudów". Reżyseria: Ksawery Szczepanik
8) "Nostalgia". Reżyseria: Maja Głogowska, Karol Jankowski
9) "Rzut monetą". Reżyseria: Michał Bielawski
10) "Trofea". Reżyseria: Dominika Małka, Michał Wic
11) "Wariant Mistrzowski" Reżyseria: Piotr Ziętkowski

Decyzją dwunastoosobowego jury pod przewodnictwem Janusza Basałaja po Nagrodę Główną – Złotą Jedenastkę oraz 12 500 zł sięgnął film „Rzut Monetą” w reżyserii Michała Bielawskiego. To już drugi triumf tego twórcy w historii gdańskiej imprezy. Poprzednio jego film „1992. Wielka Gra” zwyciężył przed dwoma laty.

Tegoroczny laureat Nagrody Głównej imienia Andrzeja Trojanowskiego to produkcja, która opowiada o niezwykłej drodze Górnika Zabrze do finału Pucharu Zdobywców Pucharów — jednego z największych osiągnięć w historii klubu. Z udziałem legendarnych piłkarzy Włodzimierza Lubańskiego i Stanisława Oślizły, film powraca do wyjątkowej epoki polskiego futbolu, ukazując zarówno sukcesy na boisku, jak i realia życia w czasach komunizmu.

W centrum opowieści znajduje się pamiętny dwumecz z AS Romą, rozstrzygnięty nie przez umiejętności czy taktykę, lecz rzutem monetą. Łącząc materiały archiwalne z osobistymi wspomnieniami, dokument oddaje dramaturgię, emocje oraz niezwykłe okoliczności — w tym awarię oświetlenia w Strasburgu — które ukształtowały jedną z najbardziej ikonicznych kampanii w historii polskiej piłki.

- Mój film jest częścią serii o fenomenalnych wydarzeniach sportowych czasów PRL, na który patrzymy coraz bardziej nostalgicznie. Zależało nam by przyjrzeć się temu wyjątkowemu wydarzeniu, które nie mieści się w głowie z perspektywy dzisiejszego kibica, że o udziale w finale europejskiego pucharu zadecydował rzut monetą, a właściwie żetonem. Bohaterowie tamtych czasów mają wciąż ten sam ogień w oczach co ponad pół wieku temu. Poznać ich osobiście i porozmawiać to była wielka przyjemność – powiedział Michał Bielawski, reżyser filmu, po odebraniu nagrody.

Drugą Nagrodę – Wyróżnienie oraz 10 000 zł – decyzją Jury – otrzymał film „Niedziela Cudów” w reżyserii Ksawerego Szczepanika.

Ten film odsłania kulisy jednego z największych skandali w polskiej piłce nożnej. „Niedziela cudów” odkrywa prawdę o sezonie 1992/93, odebranym tytule Legii Warszawa oraz zakulisowych rozgrywkach o władzę.

Ostatnia kolejka sezonu 1992/93 — później nazwana „Niedzielą cudów” — na zawsze zmieniła bieg polskiego futbolu, ujawniając jego mroczniejsze oblicze na początku lat 90. W tamtym czasie Legia Warszawa i ŁKS Łódź rywalizowały o mistrzostwo. O tytule decydowały nie tylko punkty, lecz także bilans bramkowy. Obie drużyny odniosły wysokie zwycięstwa w swoich ostatnich meczach, a Legia sięgnęła po mistrzostwo, zdobywając pierwszy tytuł ligowy od 23 lat. Zamiast świętowania nastąpiła jednak fala oskarżeń, medialnych ataków i politycznych rozgrywek. Polski Związek Piłki Nożnej zwołał nadzwyczajne zgromadzenie. Mimo braku jednoznacznych dowodów delegaci zagłosowali za odebraniem Legii tytułu mistrzowskiego. Tytułu nie przyznano jednak ŁKS-owi — przekazano go Lechowi Poznań. Warszawa zareagowała oburzeniem.

Film wraca do tych dramatycznych wydarzeń, konfrontując uczestników i świadków z pytaniami, które do dziś pozostają bez odpowiedzi. Twórcy docierają do kluczowych postaci zaangażowanych w kontrowersję, a także do osób, które przez dekady milczały. W filmie wykorzystano wcześniej niepublikowane materiały z szatni i archiwa telewizyjne, a także nowe, szczere i często zaskakujące wywiady z ludźmi znajdującymi się w centrum tamtych wydarzeń.

- Widzowie kochają tematy kontrowersyjne, jednak nie było łatwo przekonać osoby decyzyjne do realizacji tego tematu. Tym większe podziękowania dla Canal Plus, który podjął się produkcji "Niedzieli Cudów". Nie każdy z bohaterów chciał z nami rozmawiać, części z nami już nie ma, tych którzy są nie było łatwo do mówienia namówić. Do nas filmowców zależało zestawienie wypowiedzi bohaterów z tamtymi zdarzeniami, a ocena czy udało się właściwe tamtą "niedzielę cudów" rozliczyć, należy do widza - powiedziała Justyna Kluczewska, producentka filmu.

Z kolei Trzecia Nagroda i 7500 zł – dostała się w ręce Filipa Adamusa, reżysera filmu „Kto wygrał mecz”, przedstawiającego historię niezwykłych reprezentantek Polski, które podczas pierwszych Mistrzostw Świata Kobiet w Amp Futbolu – piłce nożnej dla osób po amputacjach i z wadami kończyn – pokazały, czym naprawdę są siostrzeństwo i prawdziwa siła. To jednocześnie czuły i intymny portret bohaterek, które ramię w ramię walczą o swoje marzenia, oraz pełna emocji opowieść sportowa, przesiąknięta potem i łzami. Film udowadnia, że najważniejsze zwycięstwa odnosi się wspólnie.

- Każdy z nas często znajduje powody, żeby czegoś nie robić, znamy to uczucie. Dziewczyny, które są bohaterkami mojego filmu, tego pojęcia nie znają. Nie ma w nich nic niezwykłego, nie chcą być traktowane jak superbohaterki, a normalne dziewczyny, które mają lepsze i gorsze dni. Moje zadanie było trochę inne niż pozostałych laureatów, którzy pracowali z materiałami archiwalnymi, zostałem rzucony w sam środek mistrzostw świata w AMP futbolu, które zostały rozegrane w Kolumbii. Zawodniczki na samym początku zaznaczyły, że nie chcą być dla nikogo inspiracją, chcą pozostać sobą. Zależało nam, aby nie był to film smutny i patetyczny, a kończył się radośnie, mam nadzieję, że widzowie tak go odebrali. Aby wymowa filmu była bardziej optymistyczna ostatecznie z tytułu zniknął znak zapytania – przyznał Filip Adamus, reżyser filmu.

- W tym roku walka o zwycięstwo była wyjątkowo zacięta, a końcowa różnica w punktacji okazała się minimalna. Nagrodzone zostały filmy najbardziej wartościowe artystycznie i warsztatowo, ale ważne też były historie, jakie przedstawiały – podkreślił Janusz Basałaj, przewodniczący Jury. – Chcę jednak podkreślić, że takie produkcje jak „Wariant Mistrzowski” Piotra Ziętkowskiego czy „Dymkowski. Najważniejszy mecz” także zasługiwały na wyróżnienie, ale miejsca na podium były jedynie trzy. Cieszy rosnący z roku na rok poziom tego festiwalu i fakt, że piłka nożna niesie za sobą także wyższe wartości, mimo wszechobecnej w niej siły pieniądza. Nasz festiwal wprowadza do tego pięknego sportu trochę refleksji, wspomnień i wzruszeń – dodał.

Football Film Festival ponownie wzbogacił kulturalną ofertę 766. Jarmarku Świętego Dominika, będąc jego integralną częścią. Pokazy filmów i ceremonia rozdania nagród odbywały się w przestrzeni plenerowej, a uświetnił ją występ Mateusza Jaremki, gitarzysty jazzowego, kompozytora i aranżera, który zaprezentował klasyki muzyki filmowej.

W trakcie wydarzenia miały miejsce także imprezy towarzyszące – seanse fabularne w ramach Piłkarskiego Kina Letniego („Gwiazdy” w reżyserii Jana Kidawy-Błońskiego i „Pełna Miłości” w reżyserii Roberto Bueso) oraz spotkanie z laureatem nagrody FIFA Puskas Award Marcinem Oleksym, reprezentantem Polski w Amp Futbolu. Wstęp na wszystkie projekcje i wydarzenia był wolny. Do zobaczenia za rok!

Skład Jury

W skład dwunastoosobowego Jury weszli: Beata Koniarska (członkini zarządu PGZ Stocznia Wojenna), Agnieszka Matuszewska (wiceprezes Pomorskiego Związek Piłki Nożnej), Janusz Basałaj (dziennikarz telewizyjny i prasowy, były dyrektor departamentu ds. Mediów PZPN - przewodniczący Jury), Łukasz Bejm (przewodniczący Komisji Sportu i Turystyki w Radzie Miasta Gdańska), Marcin Dajos (Zastępca Dyrektora Pionu Sprzedaży i Marketingu w Międzynarodowych Targach Gdańskich, były dziennikarz sportowy), Przemysław Dalecki (Zastępca Dyrektora ds. sportu w Departamencie Turystyki i Sportu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego), Patryk Gabriel (poseł na Sejm RP), Andrzej Kuźmicz (prezes zarządu Port Gdański Eksploatacja SA), Jakub Maj (producent filmowy, wykładowca akademicki), Tomasz Motyl (producent, realizator, reżyser widowisk telewizyjnych i festiwali), Sławomir Witek (operator filmowy, reżyser, wykładowca akademicki), Maciej Polny (prezes Fundacji Droga Na Szczyt, organizatora Festiwalu). Dyrektorem i Producentem Wykonawczym Festiwalu był Kuba Staszkiewicz.

Andrzej Trojanowski, patron Nagrody Głównej

Ten wielce zasłużony dla Gdańska człowiek po ciężkiej chorobie odszedł niestety od nas 25 stycznia 2024 roku. Przez wiele lat był dziennikarzem, a następnie Doradcą Prezydenta Miasta Gdańska ds. sportu, który wyjątkowo rozumiał.

Był także wielkim wizjonerem, bo za jego sprawą do Gdańska trafiło, przez lata jego działalności, wiele imprez najwyższej rangi z futbolowym Euro 2012 na czele. Andrzej Trojanowski był także jednym z jurorów w dwóch pierwszych edycjach Football Film Festival. Nadanie Jego imienia Nagrodzie Głównej to swego rodzaju hołd organizatorów dla tego szlachetnego człowieka i przyjaciela sportu.

Dotychczasowi zwycięzcy Nagrody Głównej im. Andrzeja Trojanowskiego

2022 - „Bestie ze Złego”, reżyseria Tomasz Knittel.
2023 - „Piłkarskie Święto w Jadownikach. Jadowniczanka – Widzew”, reżyseria Arkadiusz Stolarek
2024 - „1992. Wielka Gra”, reżyseria Michał Bielawski
2025 - „Deyna. Geniusz do zatracenia”, reżyseria Maciej Barszczak i Grzegorz Sieczkowski
2026 – „Rzut Monetą”, reżyseria Michał Bielawski